AB II-23

Beschrijving

Franz Liszt

Göttliche Gedanken

arranged for piano by Albert Brussee

In Liszts compositorisch nalatenschap bevinden zich verschillende schetsen die de componist om welke reden dan ook nooit voor druk gereed heeft gemaakt. Dit betreft niet alleen klaviermuziek, maar ook liederen en koorwerken. Eén van die nooit gepubliceerde liederen draagt de titel Göttliche Gedanken, een compositie van circa 1848. Het manuscript bevindt zich in het Goethe- und Schiller-Archiv te Weimar: een complete, vier bladzijden lange schets, echter rudimentair genoteerd (vrijwel zonder articulatie, dynamiek en voordrachtstekens). Het lied doorspelend  werd ik direct gegrepen door de schoonheid van de muziek en – de melodie met de rechterhand spelend, de begeleiding in reductie met de linker – stond ik verbaasd hoe goed alles op piano klonk. Spoedig kwam de gedachte boven dat de muzikale materie ook als klavierstuk goed tot zijn recht zou komen. Zo ontstond deze klaviertranscriptie in relatief korte tijd, waarbij ik me in eerste instantie baseerde op de onlangs uitgebrachte uitgave van dit lied door Leslie Howard in de Music Section van The Liszt Society Journal 2016 (Volume 41), later op scans van het origineel, die me met vriendelijke welwillendheid werden toegezonden door Dr. Evelyn Liepsch, hoofd van de muziekbestanden van het Goethe- und Schiller-Archiv.

De bewerking blijft dicht bij het origineel, maar is meer dan een optelsom van zangstem en pianobegeleiding. Er werden twee korte cadensen toegevoegd, de pianopartij is rijker uitgewerkt, hier en daar heb ik imitaties aangebracht en het geheel werd qua articulatie, frasering en dynamiek zorgvuldig betekend. In het Voorwoord staat de tekst van het door Liszt bij de melodie geschreven gedicht van Friedrich Rückert in zijn geheel afgedrukt. Het betreft een lentegedicht in drie strofen van pantheïstisch karakter. De wat melancholiek getinte verklanking in a-klein biedt echter geen duidelijke schildering van de opgeroepen natuurbeelden (het ruisen van bladeren, het murmelen van een beekje, de vleugelslag van engelen) en mogelijk is dit de reden dat de componist het lied nooit heeft afgewerkt en gepubliceerd. De muzikale materie, die stilistisch dicht bij de in dezelfde tijd ontstane Consolations staat, is echter van hoog gehalte en verdient grotere bekendheid. Moge deze klavierbewerking daartoe bijdragen!

 

Zakelijke gegevens/ colofon

© 2017 bij AB Music Productions & Editions, Den Haag

ISBN: 978-90-808920-4-0

Muziekzetwerk: Bart van Sambeek, Amsterdam

English-language consultancy: Gerald Mettam

Gedrukt bij: Drukkerij Polstra, Voorburg

Distributie: Hal Leonard, Heerenveen

16 pagina’s, met een voorwoord in het Nederlands en Engels

11.95