AB III-08

Beschrijving

AB III-08

Cornelius Berkhout

DE KUNST VAN HET PIANOSPEL (3de druk)
(geredigeerd en geannoteerd door Albert Brussee en Ben Smits)

website AB III-08_0


Cornelius Berkhout, de leraar van o.a. de bekende pedagoog Jan Wijn, schreef zijn De Kunst van het Pianospel in de eerste helft van de jaren vijftig van de twintigste eeuw. Lange tijd bleef het typoscript, dat in kopie bij enkele leerlingen rouleerde, ongedrukt. Het waren met name Johan de Lichte, achterneef en oud-leerling van Berkhout, en de klavierpedagoog Ben Smits, ook een student en goede vriend van Berkhout, die in het verleden hun best hebben gedaan deze bijzondere Nederlandse klaviermethode gepubliceerd te krijgen; uitgevers bleken echter niet geïnteresseerd.
Ook ikzelf, die ooit van Jan Wijn een kopie van zijn kopie gekregen had, was al jaren van mening dat deze pianomethode de druk meer dan waard was. Toen ik in contact kwam met Ben Smits besloten we deze niet geringe opgave samen ter hand te nemen. We kwamen tot een compromis, waarbij in de licht-geretoucheerde hoofdtekst de bewoording en stijl van Berkhout zo getrouw mogelijk worden behouden, terwijl een bestand van eindnoten verklarende achtergrondinformatie en opmerkingen van tekstkritische aard biedt; bij de derde druk werden daarin ook kanttekeningen van Martin Kloos, vele jaren docent klaviermethodiek en ‘keyboard history’ aan het Muzieklyceum en het Amsterdams Conservatorium, verwerkt.
Het boek opent met een Voorwoord door Martin Kloos en een Ten Geleide van Jan Wijn. Daarna volgen 17 hoofdstukken, waarin de complete klaviertechniek wordt behandeld. Hierbij valt op, dat Berkhout het technisch-fysieke aspect altijd direct verbindt met de artistieke dimensie en middels een groot aantal muziekvoorbeelden toest aan de klavierliteratuur. In de laatste hoofdstukken slaat de auteur zelfs een ronduit filosofisch-vergeestelijkte toon aan met hoofdstukken als ‘Innerlijk klankbeeld’ en ‘Uitbeelding en kunstenaar’.
Het boek wordt besloten met vier Appendices: een lezing en een recensie van Berkhout die nooit eerder gepubliceerd werden, een korte, geïllustreerde biografie, en een uitvoerige studie over de plaats van deze methode in het geheel van de Nederlandse klaviermethodiek.

RECENSIES
“De verantwoording van de bezorgers van dit moeilijk te classificeren geschrift is voorbeeldig. Wanneer tussen varianten gekozen is, krijgen we het niet-gekozene in een eindnoot te lezen. Ook waar de bezorgers huns inziens onduidelijke formuleringen herschreven, blijven we getuige van het origineel. De hoofdtekst is reeds van voldoende belang om een uitgave te rechtvaardigen, maar deze publicatie heeft er enorm bij gewonnen dat Albert Brussee het geheel zorgvuldig heeft geannoteerd en tenslotte in historisch perspectief geplaatst. Het is de combinatie van de eigenzinnige hoofdtekst, de overige Berkhoutiana (portretten, programma’s) en de commentaren van de bezorgers,  die deze uitgave maken tot een Berkhout-document dat met opgeheven hoofd kan staan naast de twee bekende boeken van en over Dirk Schäfer en het mooie gedenkboek over Willem Andriessen uit 1964.”
Klaas TrapmanPiano Bulletin 2005-1.

ZAKELIJKE GEGEVENS
Uitgegeven onder auspiciën van EPTA-Nederland bij AB Music Productions & Editions, Den Haag.
© Johan van der Lichte (2004).
Eindredactie en lay-out: Albert Brussee.
Notenvoorbeelden en retouchering fotomateriaal: Ben Smits.
ISBN: 90-808920-1-7.
Genaaid/gebrocheerd, 222 bladzijden, 96 notenvoorbeelden, 7 afbeeldingen en full colour cover.
Deze uitgave is verkrijgbaar in de muziekhandel, maar kan ook rechtstreeks bij de uitgever besteld worden; prijs: € 28,50 (zie de WEBSHOP).

Categorie:

28.50