AB III-10

Beschrijving

Albert Brussee

FRANZ LISZT IN NEDERLAND

Franz Liszt bezocht Nederland vijfmaal. In november/december 1842 maakte hij samen met de beroemde tenor Giovanni Rubini een uitgebreide tournee door de ‘Lage Landen aan de Zee’. In 1854 was hij een week in Rotterdam ter gelegenheid van het zilveren jubileum van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst en maakte toen ook een uitstapje naar Scheveningen en Den Haag. Twaalf jaar later bezocht hij Amsterdam om concerten bij te wonen in de Parkzaal en de Mozes en Aäronkerk, waar enkele van zijn composities werden uitgevoerd. En in 1875 en 1876 was hij dagen lang te gast bij koning Willem III op Paleis Het Loo bij Apeldoorn als lid van een jury die beoordeelde of getalenteerde jonge musici in aanmerking kwamen voor een studiebeurs. Over dit alles is nauwelijks iets te vinden in de toch omvangrijke Liszt-literatuur. Dit boek vult deze leemte. Bij het lezen van deze rijk geïllustreerde, volledig in kleur uitgegeven monografie krijgt men niet alleen een indruk van het uiterst drukbezette, veelzijdige leven van een van de meest charismatische musici uit het romantische tijdperk, maar ook van het muziekleven in Nederland in de negentiende eeuw.

RECENSIES EN PERSOONLIJKE MENINGEN
” (…) Dit boek telt 192 pagina’s en is behalve door de rijke inhoud ook zeer aantrekkelijk vanwege de 95 illustraties, waarvan er vele niet eerder gepubliceerd werden. Alle illustraties zijn full color afgedrukt en dankzij het hoogwaardige, gestreken papier komen ze optimaal tot hun recht. Brussee vond vele nieuwe bronnen en geeft, voor zover nu na te gaan, een compleet beeld van wat er te vinden is over Liszts bezoeken aan Nederland. Hij doet dat met uitvoerige referenties in voetnoten die weer verwijzen naar een uitgebreide literatuurlijst. Ondanks deze gedegen, wetenschappelijke aanpak, leest het boek heel prettig. Dit mede doordat alle citaten uit overwegend Franse brieven en krantenartikelen in de hoofdtekst in het Nederlands vertaald zijn, terwijl de originelen in de voetnoten worden geciteerd. (…) Een persoonsregister complementeert het boek, dat als een belangrijk levenswerk van de auteur mag worden beschouwd.”
Christo Lelie in Piano Bulletin van EPTA-Nederland, 2024/2.

“Met heel veel plezier heb ik je boek Franz Liszt in Nederland  gelezen! Ik heb veel respect voor het enorme speurwerk wat je moet hebben verricht om tot dit mooie resultaat te kunnen komen. Al die details! Ook voor mij is Liszt een fascinerende figuur en het is dan opwindend te beseffen dat hij hier zo dicht  in de  buurt is geweest (…). Dankzij alle prachtige afbeeldingen en brieffragmenten komt de geschiedenis enorm tot leven. Ook die van een belangrijk stuk 19de-eeuws Nederland, waardoor je niet slechts Liszt-fan hoeft te zijn om door dit boek geamuseerd te worden. En je taalgebruik is helder en consistent, wat ik heel prettig vind. Wat mij betreft verdient dit boek een flink lezerspubliek. Proficiat!
Hans van Ham, pianodocent, in een persoonlijk schrijven.

“GEFELICITEERD met uw uitstekende boek over Franz Liszt in Nederland. Ik heb het de afgelopen weken aandachtig bestudeerd en heb daarbij niet alleen veel details ontdekt over het leven van Liszt, maar ook over het culturele (en verkeers!)leven in Nederland in de 19e eeuw! U brengt zoveel interessante details aan het licht en geeft uitstekend commentaar op elke persoon, elke gebeurtenis – het is gewoon een genot om uw slow-motion-dagboek van Liszt in uw land te volgen! En ook een lust voor het oog – net als de prachtige twee Liszt-boeken van Ernst Burger, die u ongetwijfeld kent. BRAVO voor deze uiterst belangrijke bijdrage aan de Liszt-bibliografie!
Prof. Dr. Kolja Lessing, Würzburg, in een brief van 24 juli 2025.

“Met de meivakantie voor de deur is er alle reden om in eigen land ‘de paden op de lanen in te gaan’ (…) Klassieke muziekliefhebbers die eigen land willen ontdekken kunnen hierbij inspiratie opdoen in de paperback Franz Liszt in Nederland, in eigen beheer uitgegeven door pianist en onderzoeker Albert Brussee. Hierin volgen we de voetstappen van de legendarische Hongaar, die zonder twijfel een van de meest kleurrijke persoonlijkheden van de 19de eeuw was. (…) Fragmenten uit historische kranten, brieven en memoires kleuren context en personages: van een ietwat jaloerse echtgenote van Giovanni Rubini, Leidse studenten die Liszt met een fakkeltocht naar zijn hotel brachten, een door emotie overmande Johannes Verhulst op het muziekfeest ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst, een verraste, jonge Willem Kes die in zijn vioolsonate à vue begeleid werd door de maestro, tot de horkerige nukken van koning Willem III en, last but not least, de onverwacht inschikkelijke Franz Liszt. Wie daar zelf bovendien nog muziek bij wil maken, vindt in de appendix achterin het boekje de op 29 november 1842 aan Marie d’Agoult vanuit Den Haag toegezonden Valse pour Marie, aanvankelijk wat vlak, maar gaande het werkje harmonisch avontuurlijker en karakteristieker.
Albert Brussee is niet alleen een voortreffelijk schrijver, hij doet ook alle mogelijke moeite om zelfs de kleinste details aan de hand van zo veel mogelijk feiten correct te reconstrueren. Het boekje is niet alleen via zijn persoonlijke website, maar ook bij o.a. Bruna en Bol verkrijgbaar.
Elger Niels in de  website van De Nieuwe Muze van april 2026.

ZAKELIJKE GEGEVENS
© 2024 AB Music Productions & Editions, Apeldoorn.
Gedrukt bij: BRAVE NEW BOOKS (www.bravenewbooks.nl).
Met een royale samenvatting na ieder hoofdstuk, in de vorm van een calendarium.
ISBN: 978-94-650114-4-8